Natura

Światowy Dzień Żółwia

23 maja obchodzimy Światowy Dzień Żółwia.

Światowy Dzień Żółwia obchodzony jest od roku 2000 i został zainicjowany przez American Tortoise Rescue.

Od 2009 roku Word Turtle Day obchodzony jest również w Polsce, a organizuje go grupa Krakowskich Żółwiarzy w Zespole Szkół Ogólnokształcących Integracyjnych nr 1 w Krakowie.

Celem obchodów jest uświadomienie ludziom, że żółwiom grozi coraz większe niebezpieczeństwo i to właśnie ze strony człowieka. Łowi się je po to, by sprzedać je jako zwierzęta domowe, a w niektórych krajach żółwie mięso oraz jaja pełnią funkcje konsumpcyjne.

Celem tego święta jest uświadomienie społeczeństwu, że każdy nawet w drobnej części może się przyczynić do ochrony tych zwierząt

Żółwie to zwierzęta niezwykle ciekawe.

Ludzkość interesowały od starożytności, przypisywano im nadzwyczajną moc.

W Indiach wyobrażano sobie ziemię jako tarczę pod podporą słoni stojących na pancerzu żółwia, które wolno się obracały, tworząc dzień i noc.

Indianie z kolei wierzyli, że dawniej zwierzęta mieszkały na pancerzu żółwia, jednak pojawił się krab, który naniósł tyle piasku, że cały pancerz zasypał.

Żółw Ao w Chinach był podporą świata.

Dla Azteków żółw stał się symbolem tchórzostwa i zdrady, a chrześcijanie, zanim uznali go za symbol skromności małżeńskiej, początkowo twierdzili, że jest początkiem zła.

Żółwie są jedynymi kręgowcami z zewnętrznym szkieletem.

Są jajorodne i składają jaja na lądzie, a płeć młodych zależy od temperatury w jakiej rozwijały się jaja.

Występują w morzach i oceanach oraz na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Jedynym gatunkiem żółwi naturalnie występującym w Polsce jest żółw błotny.

W naszym kraju jest on objęty ścisłą ochroną gatunkową od roku 1935.

Jednocześnie jest on wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt z kategorią zagrożenia EN, czyli gatunek bardzo wysokiego ryzyka, zagrożony wyginięciem.

Zasięg tego gatunku obejmował dawniej niemal całą Europę, z wyjątkiem Wielkiej Brytanii i krajów skandynawskich, ale jego zasięg zaczął się gwałtownie kurczyć w wyniku zmian siedliskowych wywołanych działalnością człowieka, takich jak osuszanie terenów podmokłych, regulacje rzek, zanieczyszczenie wód, coraz gęstsza sieć drogowa i związany z nią wzrost natężenia ruchu komunikacyjnego, a także zalesianie tzw. nieużytków będących lęgowiskami żółwia.

Do czynników naturalnych mających wpływ na liczebność żółwia błotnego zaliczyć można zarastanie lęgowisk, niekorzystne warunki klimatyczne oraz presję drapieżników niszczących gniazda.

Młode żółwie padają ofiarą lisów, borsuków, jenotów, kruków, czapli, a nawet niektórych owadów jak pływak żółtobrzeżek.

Dopiero twardy pancerz zapewnia młodym żółwiom ochronę przed drapieżnikami, a ten twardnieje około piątego roku życia.

W wielu krajach żółw błotny wyginął zupełnie.

Obecnie występuje jeszcze w basenie Morza Śródziemnego oraz środkowej i wschodniej Europie.

W naszym kraju liczniejsze populacje występują na Polesiu na terenie Poleskiego Parku Narodowego, oraz na południowym Mazowszu na terenie rezerwatu Borowiec, w granicach obszaru Natura 2000 Dolina Zwoleńki.

Na kilku obszarach, m.in. zachodniej części Pojezierza Pomorskiego i niziny wielkopolsko-Kujawskiej, środkowej części Pojezierza Mazurskiego i północno-wschodnim fragmencie wyżyny Małopolskiej – występują stosunkowo nieliczne populacje.

Pojedyncze osobniki spotykane są w różnych częściach kraju.

Żółwie obecnie zagrożone są wyginięciem.

Szacuje się, że z powodu niszczenia naturalnych siedlisk żółwi, handlu ich mięsem oraz intensywnego rybołówstwa, żółwie znikną z powierzchni ziemi w ciągu najbliższych 50 lat.