Od idei do działania. Od współpracy do realnej zmiany.
Współczesna transformacja nie może być dziełem jednej instytucji, jednej firmy, jednego samorządu ani jednego sektora gospodarki.
Skala wyzwań, przed którymi stoimy, wymaga czegoś więcej.
Wymaga współdziałania.
Wymaga łączenia wiedzy, doświadczenia, technologii, kapitału, przedsiębiorczości, nauki i administracji publicznej.
Wymaga również zdolności do przekładania strategicznych idei na konkretne przedsięwzięcia.
Z tej potrzeby powstała idea Klastra Zielonej Transformacji.
KZT jest przestrzenią współpracy podmiotów, które chcą nie tylko mówić o transformacji, lecz uczestniczyć w jej rzeczywistym tworzeniu.
Nie jest kolejną organizacją powołaną wyłącznie do wymiany deklaracji.
Nie jest zamkniętym klubem przedsiębiorstw.
Nie jest też jedynie platformą kontaktów.
Klaster Zielonej Transformacji jest mechanizmem łączenia potencjałów.
Jego zadaniem jest tworzenie warunków, w których wiedza może spotkać się z kapitałem, technologia z potrzebą, przedsiębiorczość z samorządem, nauka z praktyką, a strategiczna wizja z konkretnym projektem.
DLACZEGO POTRZEBUJEMY KLASTRA?
Transformacja jest procesem złożonym.
Nie można jej przeprowadzić poprzez pojedyncze inwestycje realizowane bez wspólnego kontekstu.
Można wybudować instalację fotowoltaiczną.
Można przeprowadzić termomodernizację.
Można uruchomić biogazownię.
Można stworzyć magazyn energii.
Można wdrożyć rozwiązanie cyfrowe.
Można kupić nowoczesny tabor.
Można zagospodarować odpady.
Można rozpocząć produkcję nowej technologii.
Ale prawdziwa transformacja zaczyna się wtedy, kiedy poszczególne działania zaczynają tworzyć spójny system.
Energia zaczyna współpracować z gospodarką.
Rolnictwo z energetyką.
Gospodarka odpadami z przemysłem.
Samorząd z przedsiębiorcami.
Nauka z biznesem.
Technologia z finansowaniem.
A wszystkie te elementy zostają wpisane w długofalową strategię rozwoju.
Właśnie temu ma służyć Klaster Zielonej Transformacji.
KZT JAKO PRZESTRZEŃ WSPÓŁPRACY
Klaster łączy różne środowiska, ponieważ każde z nich posiada inne zasoby i kompetencje.
Samorząd zna lokalne potrzeby.
Przedsiębiorca zna rynek.
Naukowiec posiada wiedzę.
Technolog zna rozwiązania.
Inwestor posiada kapitał.
Ekspert potrafi ocenić możliwości.
Administracja zna instrumenty publiczne.
Społeczność lokalna zna rzeczywiste problemy swojego miejsca.
Żaden z tych elementów nie jest wystarczający samodzielnie.
Ale połączone mogą stworzyć zdolność do realizacji przedsięwzięć, których pojedynczy podmiot nie byłby w stanie przeprowadzić.
To właśnie jest największa wartość KZT.
Nie liczba podmiotów.
Nie liczba podpisanych porozumień.
Nie liczba spotkań.
Lecz jakość współpracy i zdolność do osiągania wspólnych rezultatów.
KLASTER JAKO MECHANIZM, A NIE CEL
Sam klaster nie jest celem.
Klaster jest narzędziem.
Jego wartość nie wynika z samego faktu istnienia.
Wartość KZT będzie mierzona tym, co dzięki współpracy jego uczestników uda się rzeczywiście stworzyć.
Nową inwestycją.
Nową technologią.
Nowym modelem gospodarczym.
Nowym programem dla samorządu.
Nowym przedsięwzięciem energetycznym.
Nowym rozwiązaniem dla rolnictwa.
Nowym sposobem wykorzystania zasobów.
Nowym miejscem pracy.
Nowym projektem badawczo-rozwojowym.
Nową kompetencją.
Nowym partnerstwem.
Dlatego KZT nie powinien być oceniany wyłącznie przez pryzmat swojej struktury.
Powinien być oceniany przez rezultaty.
ZIELONA TRANSFORMACJA JAKO PROCES GOSPODARCZY
Zielona transformacja często przedstawiana jest wyłącznie jako problem środowiskowy.
To zbyt wąskie spojrzenie.
Transformacja jest również ogromnym procesem gospodarczym.
Tworzy nowe rynki.
Nowe technologie.
Nowe modele biznesowe.
Nowe miejsca pracy.
Nowe specjalizacje.
Nowe łańcuchy dostaw.
Nowe możliwości inwestycyjne.
Zmienia sposób funkcjonowania istniejących przedsiębiorstw.
Zmienia również sposób funkcjonowania samorządów i całych regionów.
Dlatego KZT patrzy na transformację szerzej.
Ochrona środowiska i rozwój gospodarczy nie muszą być przeciwieństwami.
Właściwie zaprojektowana transformacja może powodować, że wzajemnie się wzmacniają.
Efektywność energetyczna może obniżać koszty.
OZE mogą zwiększać bezpieczeństwo energetyczne.
Gospodarka obiegu zamkniętego może ograniczać koszty materiałowe.
Biogaz i biometan mogą tworzyć nowe źródła przychodów.
Cyfryzacja może zwiększać efektywność wykorzystania zasobów.
Nowe technologie mogą tworzyć przewagę konkurencyjną.
Zielona transformacja może więc stać się jednym z motorów nowoczesnej gospodarki.
OBSZARY DZIAŁANIA
KZT obejmuje szerokie spektrum obszarów, ponieważ współczesna transformacja nie może być ograniczona do jednego sektora.
W centrum zainteresowania znajdują się między innymi:
energia odnawialna; rozwój źródeł energii, energetyka rozproszona, lokalne systemy energetyczne i efektywność energetyczna;
magazynowanie energii; rozwój technologii i modeli wykorzystania magazynów energii jako elementu bezpieczeństwa i stabilności systemu;
biogaz i biometan; wykorzystanie lokalnych zasobów organicznych, rozwój energetyki rolniczej i gospodarki opartej na zasobach;
biomasa; racjonalne wykorzystanie zasobów i tworzenie lokalnych modeli energetycznych;
wodór i technologie energetyczne przyszłości; rozwój nowych rozwiązań technologicznych i przemysłowych;
gospodarka obiegu zamkniętego; ograniczanie zużycia zasobów, ponowne wykorzystanie materiałów i tworzenie nowych modeli gospodarczych;
rolnictwo; rozwój nowoczesnego, efektywnego i odpornego rolnictwa oraz integracja rolnictwa z energetyką i gospodarką zasobami;
cyfryzacja i innowacje; wykorzystanie technologii cyfrowych do poprawy efektywności procesów gospodarczych i publicznych;
transport; rozwój nowoczesnych i efektywnych systemów transportowych;
edukacja i kompetencje; przygotowanie ludzi, przedsiębiorstw i samorządów do funkcjonowania w gospodarce przyszłości;
technologie podwójnego zastosowania i bezpieczeństwo; rozwój rozwiązań wzmacniających odporność gospodarczą, energetyczną i technologiczną państwa.
Te obszary nie funkcjonują jednak oddzielnie.
Ich największy potencjał pojawia się właśnie na styku.
SAMORZĄD W CENTRUM LOKALNEJ TRANSFORMACJI
Jednym z najważniejszych partnerów KZT jest samorząd.
To na poziomie gminy, powiatu i województwa powstają warunki, w których transformacja może zostać rzeczywiście przeprowadzona.
Samorząd zarządza infrastrukturą.
Organizuje usługi publiczne.
Podejmuje decyzje przestrzenne.
Inwestuje.
Współpracuje z mieszkańcami.
Tworzy warunki dla przedsiębiorczości.
Dlatego samorząd nie może być jedynie odbiorcą gotowych rozwiązań.
Powinien być współtwórcą transformacji.
KZT ma tworzyć dla jednostek samorządu terytorialnego dostęp do wiedzy, ekspertów, technologii, przedsiębiorstw, instytucji naukowych i potencjalnych źródeł finansowania.
Celem nie jest jednak realizowanie pojedynczych inwestycji.
Celem jest budowanie spójnych Programów Zielonej Transformacji, które pozwalają patrzeć na rozwój gminy jako na jeden system.
OD GMINY DO REGIONU
Transformacja lokalna nie powinna pozostawać izolowana.
Rozwiązanie stworzone w jednej gminie może być inspiracją dla kolejnej.
Doświadczenie przedsiębiorstwa może zostać wykorzystane przez inny samorząd.
Technologia opracowana przez jednostkę naukową może znaleźć zastosowanie w wielu regionach.
Dlatego KZT może pełnić rolę mechanizmu transferu wiedzy i doświadczeń.
To, co działa lokalnie, może zostać rozwinięte regionalnie.
To, co sprawdza się regionalnie, może zostać powielone na poziomie krajowym.
W ten sposób pojedynczy projekt może stać się elementem większego procesu.
Tak buduje się skalę transformacji.
NAUKA I BIZNES
Jednym z najważniejszych zadań KZT jest tworzenie przestrzeni współpracy pomiędzy nauką a biznesem.
Nauka potrzebuje rzeczywistych problemów do rozwiązania.
Biznes potrzebuje nowych technologii, wiedzy i kompetencji.
Samorząd potrzebuje praktycznych rozwiązań.
Wspólny ekosystem może połączyć te potrzeby.
Nie chodzi o to, aby nauka dostarczała wyłącznie kolejnych opracowań.
Nie chodzi też o to, aby biznes jedynie oczekiwał gotowych technologii.
Chodzi o stworzenie mechanizmu, w którym problem generuje potrzebę badawczą, wiedza prowadzi do rozwiązania, technologia trafia do praktyki, a praktyka dostarcza informacji zwrotnej.
To jeden z fundamentów nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy.
KLASTER JAKO POMOST DO FINANSOWANIA
Najlepszy pomysł bez finansowania pozostaje tylko pomysłem.
Dlatego transformacja wymaga nie tylko wiedzy i technologii, ale również umiejętności łączenia projektów z odpowiednimi instrumentami finansowymi.
KZT może pełnić funkcję przestrzeni, w której potrzeby inwestycyjne spotykają się z możliwościami finansowania.
Środki publiczne.
Fundusze europejskie.
Finansowanie krajowe.
Kapitał prywatny.
Instrumenty zwrotne.
Partnerstwa inwestycyjne.
Inwestorzy technologiczni.
Właściwie przygotowany projekt powinien być zdolny do znalezienia odpowiedniego modelu finansowania.
Dlatego jednym z elementów transformacji musi być profesjonalizacja procesu przygotowania przedsięwzięć inwestycyjnych.
OGÓLNOPOLSKI PROGRAM ZIELONEJ TRANSFORMACJI
Jednym z naturalnych kierunków rozwoju KZT jest budowanie skali działań poprzez Ogólnopolski Program Zielonej Transformacji.
Program ten pozwala przełożyć ideę zielonej transformacji na poziom konkretnych jednostek samorządu terytorialnego.
Jego znaczenie polega na połączeniu diagnozy, strategii, projektów, finansowania i wdrażania.
Nie chodzi więc o stworzenie kolejnego dokumentu strategicznego.
Chodzi o stworzenie mapy przejścia od obecnego stanu do pożądanego modelu rozwoju.
Gmina powinna wiedzieć:
gdzie znajduje się dzisiaj,
jakie posiada zasoby,
jakie ma problemy,
jakie ma możliwości,
jakie technologie może wykorzystać,
jakie inwestycje powinna realizować,
jak może je finansować,
jakie efekty może osiągnąć,
oraz jak mierzyć postęp.
Tak rozumiana transformacja przestaje być hasłem.
Staje się procesem zarządzania rozwojem.
KZT JAKO EKOSYSTEM REALNEJ GOSPODARKI
Klaster Zielonej Transformacji jest jednym z elementów szerszej Idei Ekosystemu.
Nie funkcjonuje w oderwaniu od świata nauki, edukacji, biznesu, samorządu czy instytucji publicznych.
Przeciwnie.
Jego zadaniem jest łączenie tych światów.
IRME wnosi do tego ekosystemu przede wszystkim myśl, wiedzę i perspektywę systemową.
KZT tworzy przestrzeń współpracy podmiotów gospodarczych, publicznych, naukowych i społecznych.
Programy transformacji przekładają tę współpracę na konkretne działania.
Projekty inwestycyjne nadają jej wymiar praktyczny.
A ich rezultaty tworzą doświadczenie, które może zostać wykorzystane ponownie.
W ten sposób powstaje mechanizm:
MYŚL → WIEDZA → WSPÓŁPRACA → PROJEKT → INWESTYCJA → REZULTAT → DOŚWIADCZENIE → KOLEJNA ZMIANA.
To jest logika Ekosystemu.
KLASTER NIE BUDUJE PRZYSZŁOŚCI DLA JEDNEGO SEKTORA
KZT nie jest klastrem jednej technologii.
Nie jest klastrem jednej branży.
Nie jest klastrem jednego rodzaju przedsiębiorstw.
Jego ambicją jest tworzenie przestrzeni dla przenikania się sektorów.
Bo największe możliwości często znajdują się właśnie pomiędzy nimi.
Energetyka spotyka rolnictwo.
Rolnictwo spotyka biogaz.
Biogaz spotyka gospodarkę komunalną.
Gospodarka komunalna spotyka samorząd.
Samorząd spotyka przedsiębiorców.
Przedsiębiorcy spotykają naukę.
Nauka spotyka technologię.
Technologia spotyka finansowanie.
A wszystkie te elementy spotykają się w jednym celu:
budowania odpornej, nowoczesnej i odpowiedzialnej gospodarki.
TRANSFORMACJA JAKO SZANSA
Transformacja często przedstawiana jest jako konieczność.
Oczywiście jest koniecznością.
Ale może być również szansą.
Szansą na modernizację infrastruktury.
Szansą na rozwój nowych przedsiębiorstw.
Szansą na tworzenie miejsc pracy.
Szansą na zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego.
Szansą na rozwój technologii.
Szansą na modernizację polskiej wsi.
Szansą na rozwój samorządów.
Szansą na wykorzystanie lokalnych zasobów.
Szansą na zwiększenie konkurencyjności polskiej gospodarki.
Szansą na budowę nowych przewag technologicznych.
Problemem nie jest więc sama transformacja.
Problemem byłoby przeprowadzenie jej bez strategii, bez wiedzy i bez wykorzystania potencjału, który posiadają polskie przedsiębiorstwa, samorządy i nauka.
KZT chce być jednym z mechanizmów, które pomagają ten potencjał uruchomić.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA REZULTAT
Najważniejszym pytaniem nie powinno być:
Ile spotkań zorganizowaliśmy?
Nie:
Ile osób uczestniczyło w konferencji?
Nie:
Ile dokumentów przygotowaliśmy?
I nawet nie:
Ile podmiotów należy do klastra?
Najważniejsze pytanie brzmi:
Co rzeczywiście zmieniliśmy?
Czy powstała nowa inwestycja?
Czy zmniejszyliśmy zużycie energii?
Czy zwiększyliśmy bezpieczeństwo energetyczne?
Czy wykorzystaliśmy lokalne zasoby?
Czy powstało nowe przedsiębiorstwo?
Czy wdrożono nową technologię?
Czy poprawiła się efektywność gospodarki?
Czy powstały nowe kompetencje?
Czy samorząd jest dziś lepiej przygotowany do przyszłości?
To właśnie rezultaty powinny być prawdziwą miarą wartości KZT.
KLASTER, KTÓRY MA ZNACZENIE
Nie potrzebujemy kolejnych struktur istniejących tylko na papierze.
Nie potrzebujemy kolejnych deklaracji współpracy, które kończą się wraz z podpisaniem dokumentu.
Nie potrzebujemy kolejnych inicjatyw, których jedynym rezultatem jest kolejna konferencja.
Potrzebujemy mechanizmów, które potrafią łączyć ludzi i prowadzić ich do wspólnego działania.
Dlatego KZT powinien być przede wszystkim praktyczny.
Powinien pomagać znajdować rozwiązania.
Powinien pomagać przygotowywać projekty.
Powinien pomagać łączyć partnerów.
Powinien pomagać zdobywać wiedzę.
Powinien pomagać wykorzystywać dostępne technologie.
Powinien pomagać szukać finansowania.
I powinien pomagać przeprowadzać transformację od pomysłu do rezultatu.
PRZYSZŁOŚĆ BĘDZIE TWORZONA W SIECI
Przyszłość nie będzie należała wyłącznie do największych przedsiębiorstw.
Nie będzie należała wyłącznie do administracji.
Nie będzie należała wyłącznie do świata nauki.
Nie będzie należała wyłącznie do technologii.
Będzie należała do tych, którzy potrafią połączyć potencjały różnych środowisk.
Do tych, którzy potrafią współpracować.
Do tych, którzy potrafią dzielić się wiedzą.
Do tych, którzy potrafią szybko przechodzić od pomysłu do wdrożenia.
Do tych, którzy rozumieją, że konkurencyjność coraz częściej buduje się nie tylko poprzez to, co posiada pojedyncza organizacja, lecz również poprzez jakość ekosystemu, w którym funkcjonuje.
Właśnie dlatego znaczenie klastrów będzie rosło.
NASZA WIZJA
Wizją Klastra Zielonej Transformacji jest tworzenie silnego, otwartego i praktycznego ekosystemu współpracy, który będzie wspierał Polskę w przechodzeniu od gospodarki opartej na tradycyjnym modelu wykorzystania zasobów do gospodarki bardziej efektywnej, odpornej, innowacyjnej i odpowiedzialnej.
Chcemy łączyć ludzi.
Łączyć wiedzę.
Łączyć technologie.
Łączyć przedsiębiorstwa.
Łączyć samorządy.
Łączyć naukę z biznesem.
Łączyć potrzeby z rozwiązaniami.
Łączyć projekty z finansowaniem.
I przede wszystkim łączyć dzisiejsze decyzje z odpowiedzialnością za przyszłość.
KZT – OD WSPÓŁPRACY DO TRANSFORMACJI
Klaster Zielonej Transformacji nie powstał po to, aby mówić, że transformacja jest potrzebna.
To już wiemy.
Powstał po to, aby pomagać ją przeprowadzać.
Nie wystarczy wiedzieć, że trzeba zmienić energetykę.
Trzeba wiedzieć, jak zrobić to lokalnie.
Nie wystarczy wiedzieć, że należy ograniczać zużycie zasobów.
Trzeba stworzyć model gospodarczy, który to umożliwi.
Nie wystarczy wiedzieć, że potrzebujemy nowych technologii.
Trzeba stworzyć warunki, aby mogły zostać wdrożone.
Nie wystarczy mówić o współpracy.
Trzeba stworzyć mechanizm, który będzie ją prowadził do rezultatów.
I właśnie na tym polega sens Klastra Zielonej Transformacji.
Od idei do strategii.
Od strategii do projektu.
Od projektu do inwestycji.
Od inwestycji do rezultatu.
Od rezultatu do trwałej zmiany.
RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ, ALE PRZEDE WSZYSTKIM MOŻEMY ZROBIĆ COŚ, CZEGO NIE ZROBIMY OSOBNO
KZT nie jest celem samym w sobie.
Jest narzędziem.
Jest przestrzenią.
Jest mechanizmem.
Jest siecią współpracy.
Jest miejscem, w którym różne kompetencje mogą zostać połączone wokół wspólnego celu.
A tym celem jest odpowiedzialna transformacja gospodarki i samorządów.
Transformacja, która nie niszczy potencjału gospodarczego, lecz go wzmacnia.
Transformacja, która nie traktuje ekologii jako ograniczenia, lecz jako fundament nowoczesnego rozwoju.
Transformacja, która nie kończy się na deklaracjach, lecz prowadzi do inwestycji i rezultatów.
Transformacja, która nie jest narzuconym z góry procesem, lecz może być współtworzona przez tych, których bezpośrednio dotyczy.
Transformacja, która łączy człowieka, środowisko, gospodarkę i technologię.
KLASTER ZIELONEJ TRANSFORMACJI
Łączymy potencjał. Budujemy współpracę. Tworzymy projekty. Wspieramy inwestycje. Przyspieszamy transformację.
Bo zielona transformacja nie wydarzy się sama.
Musimy ją wspólnie zaprojektować. Musimy wspólnie ją przeprowadzić. I musimy wspólnie wziąć odpowiedzialność za jej rezultat.