Ekosystemy Ziemi mają ogromną wartość. Na przykład mogą chronić podatne na sztormy wybrzeże z lasami namorzynowymi lub magazynować ogromne ilości węgla na torfowiskach. Lub mogą pokryć krajobrazy życiodajną glebą. Jednak trudno jest zmierzyć tę wartość; jest często pomijany – co może mieć alarmujący wpływ na środowisko.

UNEP’s Become #Generation Restoration poinformował, że połowa światowego PKB jest zależna od natury. Każdy dolar zainwestowany w renowację może przynieść do 30 dolarów korzyści ekonomicznych.

Nowe narzędzia mogą być teraz wykorzystywane do mierzenia wartości przyrody i jej licznych korzyści oraz umożliwiają rządom i innym decydentom uwzględnienie „kapitału naturalnego” Ziemi i zwiększenie wysiłków na rzecz jego odbudowy.

Pushpam K., główny ekonomista ds. środowiska UNEP, powiedział: „Zmiany klimatyczne i utrata różnorodności biologicznej są dowodem na to, że wąskie skupienie się na konwencjonalnym wzroście gospodarczym nie może zapewnić jakości życia nam ani przyszłym pokoleniom”. Dążąc do zrównoważonego rozwoju, musimy wziąć pod uwagę wszystkie zasoby naturalne Ziemi.

Wieloletni rozwój gospodarczy mierzono produktem narodowym brutto (PKB) danego kraju. Co to jest PKB?

PKB lub produkty krajowe brutto to miara pieniężna, która mierzy wartość rynkową wszystkich finalnych towarów i/lub usług wyprodukowanych lub sprzedanych w określonym okresie. Ze względu na swój subiektywny i złożony charakter wskaźnik ten jest często poddawany ponownej ocenie, zanim będzie można go uznać za wiarygodny.

Eksperci twierdzą, że brak uwzględnienia degradacji środowiska w tym wskaźniku zniekształcił politykę gospodarczą i zwiększył inwestycje w niezrównoważonych kierunkach.

Kumar stwierdził: „Krytyczne decyzje, które są obecnie podejmowane, takie jak transformacja naszych systemów energetycznych i ochrona różnorodności biologicznej, muszą mieć znacznie lepsze informacje niż PKB”.

Wady PKB

PKB jest miarą najbardziej namacalnego wkładu przyrody w gospodarkę. Obejmuje zaopatrywanie rynków w drewno i ryby. Nie uwzględnia jednak „nierynkowych” korzyści natury, takich jak jej wartość duchowa, estetyczna i rekreacyjna. Nie można zapominać o podstawowych funkcjach, takich jak wytwarzanie żyznej gleby, dostarczanie czystego powietrza, wody lub naturalnych barier dla chorób.

Kumar zauważa również, że mechanizmy rynkowe nie zawsze odzwierciedlają niebezpieczeństwa erozji kapitału naturalnego.

Stwierdził: „To ukrywa, w jaki sposób fundamenty ludzkiego dobrobytu słabną, nawet jeśli dochody finansowe większości ludzi mogły wzrosnąć”.

Ekonomiści tworzą nowe sposoby mierzenia bogactwa, dobrobytu oraz zdrowia Ziemi i ludzi. Rządy coraz częściej wykorzystują te wskaźniki do kierowania rozwojem gospodarczym i decyzjami politycznymi.

Nowe mierniki zrównoważonego rozwoju

UNEP opracował na przykład All-Inclusive Wealth Index. Zamiast skupiać się wyłącznie na przepływach usług i towarów, indeks podsumowuje wartość społeczną oraz produkcję zasobów naturalnych i ludzkich, aby wskazać, czy kraje mają plan zrównoważonego rozwoju.

Indeks obejmuje obecnie 140 krajów i pokazuje, że bogactwo sprzyjające włączeniu społecznemu wzrosło średnio o 1,8% w okresie 1990-2014. To znacznie mniej niż stopa wzrostu PKB wynosząca 3,4 procent.

Kumar stwierdza, że „indeks nie tylko pokazuje nam, że nie jesteśmy tak bogaci, jak nam się wydaje”. „Pokazuje, jak ochrona i przywracanie naszego środowiska jest równie ważne, jak rozwój nowych gałęzi przemysłu, zachęcanie do edukacji, poprawa zdrowia publicznego i tworzenie długoterminowego dobrobytu”.

Rachunkowość kapitału naturalnego

Kraje dodają również statystyki środowiskowe do swoich rachunków narodowych, aby wyjść poza PKB. Na przykład wspierany przez ONZ System Rachunkowości Środowiskowo-Ekonomicznej pozwala krajom śledzić zużycie energii i zasobów wodnych w ich gospodarce oraz zwrotne przepływy emisji i odpadów.

Ocena przeprowadzona w 2020 r. wykazała, że 89 krajów już wdrożyło SEEA, a 27 innych planuje do nich dołączyć.

SEEA dodała do swojej bazy danych „konto ekosystemu”, aby usprawnić rozliczanie kapitału naturalnego. Rachunki te służą do pomiaru różnorodności ekosystemów, ich zasięgu, wartości i usług, które wytwarzają. Po ukończeniu rachunki ujawnią, w jaki sposób ekosystemy współpracują ze sobą, aby wspierać gospodarkę. „To ważny krok w kierunku zmiany sposobu, w jaki postrzegamy i cenimy przyrodę”, powiedział sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres podczas inauguracji w roku 2021. „Nie pozwolimy, aby zniszczenie lub degradacja środowiska była postrzegana jako postęp gospodarczy”.

Wiele krajów opracowuje obecnie swoje rachunki ekosystemów na zasadzie eksperymentu. Na przykład w Afryce Południowej eksperyment z rachunkami ekosystemów wykazał, że korzyści ekonomiczne z przywracania użytków zielonych dotkniętych erozją i inwazją krzewów wyraźnie przewyższają koszty.

Naukowcy tworzą narzędzia sztucznej inteligencji i modele biofizyczne, aby automatycznie tworzyć konta ekosystemów. To ważny krok dla krajów, które mają ograniczone dane i zasoby.

Ten nowy sposób uwzględniania natury zaczyna mieć wpływ na przedsiębiorstwa. Nowa grupa zadaniowa ds. ujawnień finansowych związanych z przyrodą zapewni wskaźniki niezbędne do umożliwienia sektorowi prywatnemu obliczania i zarządzania śladem ekologicznym.

Źródło: UN Environment Programme

Opracowanie: irme.pl