Dzień Afryki, zwany również Świętem Jedności Afrykańskiej, obchodzony jest corocznie 25 maja na pamiątkę powołania 25 maja roku 1963 Organizacji Jedności Afrykańskiej, która trzydzieści osiem lat później przekształciła się w Unię Afrykańską.
Organizacja obecnie zrzesza wszystkie państwa afrykańskie i działa na rzecz jedności i rozwoju krajów Afryki.
Wszystko zaczęło się pod koniec II wojny światowej, kiedy to proces dekolonizacji afrykańskiego kontynentu przybrał na sile.
Inspiracją stała się niewątpliwie Ghana, która jako pierwszy afrykański kraj na południu Sahary uzyskała niepodległość
Miało to miejsce 6 marca roku 1957 pod przywództwem Kwame Nkrumaha, który to został później prezydentem oraz premierem tegoż kraju.
Odegrał on także znaczącą rolę w utworzeniu Organizacji Jedności Afrykańskiej, inicjując szereg konferencji panafrykańskich oraz aktywnie działając na rzecz swojego kraju oraz innych afrykańskich państw.
W rok po odzyskaniu niepodległości 15 kwietnia roku 1958 Ghana zwołała pierwszą Konferencję Niezależnych Państw Afrykańskich.
Wśród uczestniczących krajów znalazły się między innymi Etiopia, Libia, Sudan, Liberia, Egipt, Tunezja oraz Maroko z przedstawicielami Frontu Wyzwolenia Narodowego Algierii i Związku Ludów Kamerunu.
Konferencja była zbiorową manifestacją wyraźnego potwierdzenia odrzucenia przez Afrykę kolonialnej i imperialistycznej dominacji na kontynencie, stając się pierwszą panafrykańską konferencją wyzwolenia, która odbyła się na kontynencie, łącząc różne kraje afrykańskie.
Ponadto na spotkaniu obchodzono pierwszy Afrykański Dzień Wolności, który później uznano za Dzień Afryki.
Pięć lat później, bo 25. maja 1963 roku, w następstwie konferencji zorganizowanej w Ghanie, w stolicy Etiopii Addis Abebie została powołana Organizacja Jedności Afrykańskiej (OJA).
Gospodarzem tegoż wydarzenia był sam cesarz Etiopii, Haile Selassie.
OJA została utworzona na spotkaniu, w którym uczestniczyło ponad trzydzieści narodów afrykańskich.
Jej celem było wywarcie wpływu na dekolonizację krajów afrykańskich, w tym Angoli, Południowej Afryki, Mozambiku i Południowej Rodezji.
Organizacja zobowiązała się do wspierania bojowników o wolność i usunięcia dostępu wojskowego do narodów kolonialnych. Ustanowiono także kartę mającą na celu poprawę warunków życia państw członkowskich w całej Afryce.
Z ust cesarza Haile Selassie padły sławetne słowa: „Niech ta konwencja unii trwa 1000 lat”.
Na początku procesu jednoczenia państw afrykańskich Południowa Afryka znajdowała się poza tymi wydarzeniami z racji wewnętrznej sytuacji politycznej. Uniemożliwiał to rząd apartheidu.
Republika Południowej Afryki stała się częścią Organizacji Jedności Afrykańskiej dopiero w roku 1994.
Trzydzieści osiem lat po jej utworzeniu 25. maja roku 2001 OJA ewoluowała do Unii Afrykańskiej (UA), co stało się niejako za sprawą RPA, która to utorowała drogę jako członek-założyciel.
Chociaż organizacja UA ma siedzibę w Addis Abebie w Etiopii, jej ramię ustawodawcze, czyli Parlament Panafrykański, znajduje się w Midrand w Południowej Afryce.
Dzień Afryki jest obchodzony zarówno w Afryce, jak i na całym świecie, w dniu 25 maja od czasu pierwszej konferencji w roku 1963.
Niektóre części kontynentu świętują dłużej, celebrując to wydarzenie przez kilka dni lub nawet tygodni. Kraje afrykańskie, w tym Ghana, Zimbabwe, Lesotho, Zambia, Mali i Zambia, uznają Dzień Afryki za święto państwowe.
Inne kraje obchodzą dzień historyczny, podczas gdy międzynarodowe miasta, takie jak Nowy Jork, Dublin, Melbourne, Londyn czy Waszyngton, biorą udział w spotkaniach akademickich i pokazach kulturalnych z okazji tego dnia.
Dla wielu Afrykanów na kontynencie i części diaspory, Dzień Afryki jest dniem, w którym ludzie wielu różnych kultur ze wszystkich afrykańskich środowisk spotykają się, by świętować różnorodność Afryki oraz upamiętnić utworzenie Unii Afrykańskiej.
W tym dniu nie tylko wspomina się historyczne wydarzenia, ale także dyskutuje nad przyszłością afrykańskiego kontynentu.