30 marca obchodzimy Dzień Świadomości o Kleszczowym Zapaleniu Mózgu (KZM), zwracając uwagę na zagrożenie, które stanowią kleszcze dla zdrowia ludzi. Kleszczowe zapalenie mózgu to poważna choroba wirusowa, której można zapobiec poprzez świadome działania profilaktyczne, w tym szczepienia oraz unikanie ukąszeń kleszczy. W tym artykule przybliżymy, czym jest KZM, jakie są objawy, sposoby zapobiegania, a także znaczenie edukacji społeczeństwa na temat tej choroby, która każdego roku zagraża coraz większej liczbie osób.

Czym jest Kleszczowe Zapalenie Mózgu?

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) to wirusowa choroba zakaźna, przenoszona przez ukąszenie zakażonego kleszcza. Wirus KZM atakuje ośrodkowy układ nerwowy, wywołując stan zapalny mózgu oraz rdzenia kręgowego, co może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, a nawet do śmierci. Choroba ta występuje w wielu krajach Europy i Azji, a szczególnie wysokie ryzyko występuje w krajach bałtyckich, w Polsce, Niemczech, Czechach i Austrii.

Statystyki wskazują, że co roku w Polsce dochodzi do kilkuset przypadków zachorowań na KZM, a liczba ta stale rośnie. Rosnąca popularność aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu, jak spacery po lasach i łąkach, zwiększa szanse na kontakt z kleszczami, dlatego tak istotne jest edukowanie społeczeństwa o profilaktyce oraz odpowiednich krokach po każdym kontakcie z tymi pasożytami.

Objawy Kleszczowego Zapalenia Mózgu

KZM rozwija się stopniowo. Zakażenie przebiega dwuetapowo i może przypominać grypę. W pierwszej fazie występują objawy takie jak:

• Gorączka,
• Bóle głowy i mięśni,
• Zmęczenie,
• Dreszcze.

Po kilku dniach objawy mogą ustąpić, ale w niektórych przypadkach infekcja przechodzi w drugą, znacznie groźniejszą fazę. Pojawiają się wtedy objawy neurologiczne, które mogą obejmować:

• Wysoką gorączkę,
• Sztywność karku,
• Silne bóle głowy,
• Zaburzenia równowagi i orientacji,
• Drgawki,
• Problemy z pamięcią oraz zaburzenia psychiczne.

W niektórych przypadkach choroba prowadzi do długotrwałych powikłań neurologicznych, takich jak paraliż, osłabienie mięśni, a także zaburzenia koncentracji i pamięci. Z tego względu KZM jest chorobą szczególnie niebezpieczną, wymagającą szybkiej diagnozy i profesjonalnej opieki medycznej.

Dlaczego 30 marca to ważna data?

Dzień Świadomości o Kleszczowym Zapaleniu Mózgu ma na celu edukację społeczeństwa i zwiększenie świadomości zagrożeń, jakie niesie ze sobą KZM. Zainicjowanie tej kampanii 30 marca ma przypominać o konieczności ochrony przed kleszczami, zwłaszcza że właśnie wiosna i lato są okresami ich wzmożonej aktywności. W tych miesiącach ludzie częściej przebywają na łonie natury, co zwiększa ryzyko kontaktu z kleszczami. Obchody tego dnia są więc doskonałą okazją do przypomnienia o profilaktyce i ochronie zdrowia.

Profilaktyka i ochrona przed KZM

Kluczową metodą ochrony przed KZM jest szczepienie, które daje wysoką skuteczność i jest dostępne w trzech dawkach. Szczepienia zaleca się szczególnie osobom, które często przebywają na terenach leśnych, rolnikom, myśliwym oraz turystom. Co warto wiedzieć:

1. Szczepienie przeciwko KZM – to najskuteczniejszy sposób ochrony przed wirusem. Zalecane są trzy dawki, które należy przyjmować w określonym odstępie czasowym, aby zapewnić pełną ochronę.
2. Środki odstraszające kleszcze – używanie repelentów podczas pobytu na terenach, gdzie mogą występować kleszcze, znacząco zmniejsza ryzyko ukąszenia.
3. Odpowiedni ubiór – długie rękawy, długie spodnie i zamknięte obuwie mogą pomóc w ochronie przed kleszczami.
4. Dokładne oglądanie ciała – po każdym spacerze w miejscach, gdzie mogą występować kleszcze, warto dokładnie obejrzeć całe ciało, szczególnie miejsca takie jak zgięcia kolan, pachy, kark, a także skóra głowy i za uszami.
5. Usuwanie kleszcza – jeśli dojdzie do ukąszenia, ważne jest szybkie i poprawne usunięcie kleszcza, najlepiej za pomocą pęsety lub specjalnych przyrządów.

Kleszczowe Zapalenie Mózgu a inne choroby odkleszczowe

Warto podkreślić, że kleszcze przenoszą także inne choroby, takie jak borelioza, babeszjoza i anaplazmoza, które również stanowią zagrożenie dla zdrowia. Jednak KZM wyróżnia się na tle innych chorób, ponieważ jest chorobą wirusową, a nie bakteryjną. Oznacza to, że antybiotyki są nieskuteczne w leczeniu KZM, a ochrona przed nim wymaga stosowania innych metod, takich jak szczepienie.

Edukacja społeczna na temat KZM

Dzień Świadomości o Kleszczowym Zapaleniu Mózgu ma na celu zwiększenie świadomości społecznej i edukację na temat tej choroby. W Polsce prowadzone są kampanie informacyjne, które uświadamiają ludzi o zagrożeniach związanych z kleszczami oraz o znaczeniu szczepień. W ramach obchodów 30 marca organizowane są różne wydarzenia, w tym wykłady, seminaria oraz spotkania z ekspertami, które mają na celu przybliżenie społeczeństwu istoty problemu oraz sposobów, w jakie można się przed nim chronić.

Podsumowanie

Dzień Świadomości o Kleszczowym Zapaleniu Mózgu, obchodzony 30 marca, to doskonała okazja do przypomnienia społeczeństwu o zagrożeniach, jakie niesie ze sobą KZM. Kleszczowe zapalenie mózgu jest poważną chorobą, której można zapobiec, stosując odpowiednie środki ochrony, w tym szczepienia oraz profilaktykę w postaci używania repelentów i odpowiedniego ubioru. Pamiętajmy, że świadomość zagrożeń i podejmowanie odpowiednich kroków może uchronić nas przed groźnymi konsekwencjami zdrowotnymi, które mogą znacząco wpłynąć na jakość naszego życia.