CzłowiekEkologia

Światowy Dzień Głodu, Światowy Dzień Żywności

Światowy Dzień Głodu, Światowy Dzień Żywności

16 października obchodzony jest Światowy Dzień Żywności i Walki z Głodem.

Święto ma przeciwdziałać marnowaniu żywności na skalę globalną i przypominać opinii publicznej o problemach żywnościowych, z jakimi nie radzą sobie kraje biedniejsze.

Światowy Dzień Żywności i Walki z Głodem ustanowiony został w roku 1979 przez Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).

16 października nie jest datą przypadkową – obchody przypadają bowiem w rocznicę utworzenia FAO w roku 1945.

Według PAH za obecny stan odpowiadają wadliwy globalny system żywnościowy, kryzysy gospodarcze oraz niepokojące zmiany klimatyczne (…)”.

Do niedawna liczba głodujących spadała, teraz obserwujemy proces odwrotny, a rosnąca populacja oznacza, że nakarmienie ludności świata będzie coraz trudniejsze.

Jeśli już dziś nie zaczniemy zmieniać sposobu, w jaki wytwarzamy i rozdzielamy żywność, spirala rosnących cen oraz niekończące się lokalne kryzysy gospodarcze mogą jedynie pogłębić ten problem.

W Europie wyrzuca się średnio ok. 179 kg żywności/osobę rocznie.

Szacuje się, że w samej Polsce wynik ten wynosi aż 235 kg, gdzie do kosza najczęściej trafia aż 50% kupionego pieczywa oraz 1/3 warzyw i wędlin.

Skutki takiego marnotrawstwa odbijają się nie tylko na domowym budżecie, ale mają również wymiar ekonomiczny, społeczny i ekologiczny.

To, co kupujemy i w jakich ilościach, ma realny wpływ na otaczające nas środowisko oraz zmiany klimatu.

Marnotrawstwo żywności wywiera negatywny wpływ na wiele aspektów naszego życia.

Mało kto ma świadomość, że ponad 20% produkcji gazów cieplarnianych dotyczy produkcji, przetwarzania oraz transportu żywności.

Powstający w czasie psucia się żywności metan, jest prawie dwudziestokrotnie bardziej niebezpiecznym gazem cieplarnianym niż CO2.

Ponadto, produkcja żywności wymaga dużych nakładów ze strony środowiska, głównie wody i energii, które są marnotrawione wraz z wyrzuconą żywnością.

Wyrzucenie do kosza 1 kg wołowiny wiąże się ze zmarnowaniem od 5 do 10 ton wody użytej na jej wyprodukowanie.

Marnotrawstwo żywności jest nie tylko szkodliwe dla środowiska, ale również nieuzasadnione ekonomicznie.

Przyczynia się ono do zwiększenia konsumpcji żywności, co w przypadku pojawienia się ograniczeń jej dystrybucji, może skutkować wzrostem cen żywności.

To z kolei może spowodować, że dla większości konsumentów zakup pełnowartościowej żywności nie będzie możliwy, przez co będą oni kupować produkty gorszej jakości, co przyczyni się do tzw. ubóstwa jakościowego konsumowanych dań.

Mimo, że obecnie w produkcji żywności obowiązuje głównie odwrotny trend, wywołany efektem skali i koszt jednostkowy produktów spożywczych spada, tego typu sytuacje już się dzieją.

W 2009 roku Oscar Nogueira ostrzegał, że rosnąca popularność jagód acai, będących dla wielu mieszkańców amazońskiej dżungli głównym źródłem protein, sprawia, że „typowe jedzenie biednych ludzi staje się czymś w rodzaju przysmaku”, osiągając status „superfood”.

Problem polega na tym, że mieszkańcy krajów wysokorozwiniętych w przeciwieństwie do Indian mają znacznie większy dostęp do bogatej w składniki odżywcze żywności.

Niestety, w związku z panującym trendem, coraz częściej jagody acai, zamiast trafiać do społeczności lokalnej, kierowane są na eksport. Wątek moralny nie jest tu bez znaczenia.

Marnowanie żywności przez konsumentów z „bogatej Północy” jest zwyczajnie nieetyczne ze względów na problem ubóstwa oraz biedy na świecie.

Żywność jest istotą życia i jedną z podstaw naszych kultur i wspólnot.

Zapewnienie dostępu do bezpiecznej i odpowiedniej pod względem wartości odżywczych żywności jest i nadal będzie istotną częścią reakcji na pandemię wywołaną przez COVID-19.

Jest to szczególnie istotne w odniesieniu do ubogich społeczeństw, które najbardziej ucierpiały z powodu pandemii oraz wywołanego przez nią kryzysu gospodarczego.

W takich chwilach, ważniejsze niż kiedykolwiek, wydaje się wspieranie rolników oraz pracowników sektora żywnościowego, którzy dbają o to, aby żywność trafiała z pola na stół bez zakłóceń.

W ostatnich dziesięcioleciach świat poczynił znaczne postępy w poprawie wydajności rolnictwa.

Pomimo, że obecnie produkujemy więcej żywności niż to jest konieczne, aby wyżywić całą ludzkość, systemy żywnościowe są wciąż niezrównoważone.

Głód, otyłość, degradacja środowiska, utrata różnorodności rolno-biologicznej, marnotrawstwo żywności to tylko niektóre z problemów, które podkreślają ten brak równowagi. 

Problem marnowania żywności zauważa coraz więcej krajów na świecie.

Również Polska wzmogła na tym polu swoją aktywność.

14 sierpnia roku 2019 Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności.

Na jej podstawie sprzedawcy żywności w placówkach o powierzchni sprzedaży powyżej 250 m kw. będą zobligowani do zawierania umów z organizacjami pozarządowymi o nieodpłatnym przekazywaniu jedzenia na cele społeczne, a także są zobowiązani do opłat za każdy kilogram marnowanej żywności.

Niestety, jak wynika z danych Eurostatu, sprzedaż hurtowa i detaliczna odpowiada jedynie za 5% strat, podczas gdy gospodarstwa domowe za 42% marnowanej żywności. Właśnie dlatego decyzje zakupowe pojedynczych osób mają tak ogromne znaczenie.

Tegoroczny Światowy Dzień Żywności wzywa do globalnej solidarności, aby pomóc wszystkim populacjom, a zwłaszcza tym najsłabszym, wyjść z obecnego kryzysu oraz zwiększyć elastyczność i odporność systemów żywnościowych.

Tak, aby systemy te mogły wytrzymać rosnącą zmienność oraz znaczące zmiany klimatyczne, zapewnić niedrogie i zrównoważone źródło pożywienia dla wszystkich, a także przyzwoite źródła utrzymania dla pracowników systemu żywnościowego.

Będzie to wymagało poprawy systemów ochrony socjalnej, jak również wykorzystania nowych możliwości oferowanych przez cyfryzację i handel elektroniczny, ale także wdrożenia bardziej zrównoważonych praktyk rolniczych, które pozwolą chronić zasoby naturalne Ziemi, nasze zdrowie i klimat

W tym roku zdecydowano się na świętowanie przede wszystkim za pośrednictwem Internetu oraz przy wykorzystaniu serwisów społecznościowych.

Szczegóły kampanii oraz wydarzenia towarzyszące obchodom znajdą Państwo na stronie Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictw FAO : http://www.fao.org/world-food-day/home/en